Nierkanker —
Wat zijn de behandelingsopties?
Hoe wordt nierkanker behandeld?
Wat gebeurt er tijdens de behandeling?7,9
Een kankerbehandeling heeft tot doel om de kankercellen:
- weg te snijden (chirurgie)
- te vernietigen (ablatie, medicatie, radiotherapie)
- hun groei te stoppen (medicatie, radiotherapie)
Hieronder vind je een algemeen overzicht van de mogelijke behandelingen van nierkanker.
Een team van artsen, met verschillende specialisaties (uroloog, radioloog, oncoloog, radiotherapeut, patholoog, …) zal onderling overleggen over de beste behandeling, aangepast aan je specifieke situatie. Dit gebeurt tijdens een multidisciplinair oncologisch consult (MOC).
In bepaalde gevallen kan je dokter beslissen om de kanker niet actief te behandelen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als de tumor klein is, of traag evolueert, of als je gezondheid geen actieve behandeling toelaat.
Overzicht van behandelingsopties
Klik op een icoon om meer te leren over de betreffende behandelingsoptie.
Welke types behandelingen zijn er?7,9
Voor de behandeling van nierkanker bestaan er verschillende therapeutische strategieën: nauwe opvolging zonder actieve behandeling, lokale behandeling, systemische behandeling en nieuwe therapeutische strategie (klinische studie).
Wanneer de tumor beperkt is tot de nier is de meest voorkomende behandeling het gedeeltelijk of volledig verwijderen van de nier via chirugie (lokale behandeling). Voor meer gevorderde tumoren wordt meestal medicatie toegediend (systemische therapie).
Opgelet, niet al deze behandelingen zijn voor iedereen een goede keuze. Je behandelend team zal met jou de opties bespreken die gepast zijn voor je specifieke situatie en het meest geschikte behandelingsplan opstellen.
1. Nauwe opvolging
Zeer regelmatige doktersbezoeken en onderzoeken.
Tijdens een nauwe opvolging van de kanker wordt geen actieve behandeling toegediend. Je arts zal zeer regelmatige afspraken en onderzoeken plannen om je kanker van zeer nabij op te volgen door middel van beeldvorming (echo, CT scan, MRI).
2. Lokale behandelingen
Concentreert zich op de plaats waar de tumor zich bevindt en het gebied errond.
Ablatie
Ablatie betekent het vernietigen van tumorweefsel door middel van een sonde die hitte (radiofrequentie ablatie) of koude (cryoablatie) afgeeft.
Deze techniek is vooral geschikt voor patiënten die niet geopereerd kunnen worden. De werkzaamheid ervan is beperkt tot kleinere tumoren die gemakkelijk toegankelijk zijn.
Cryoablatie houdt in dat extreme kou wordt toegepast om kleine stukjes weefsel te vernietigen.
Radiofrequentie ablatie (RFA) vernietigt kankercellen met behulp van warmte.
Radiotherapie
Tijdens een behandeling met bestraling (radiotherapie) worden stralen specifiek op de kanker gericht. De stralen beschadigen de kankercellen, waardoor hun groei stopt of afremt.
Gehypofractioneerde radiotherapie, dit betekent een hogere dosis straling per behandeling dan de klassieke radiotherapie, werd aangetoond actief te zijn tegen nierkanker. Radiotherapie wordt weinig gebruikt ter behandeling van een lokale niertumor, maar wel voor de behandeling van uitzaaiingen.
Chirurgie
Een operatie met als doel de tumor chirurgisch weg te halen, bij nierkanker gebeurt deze ingreep vaak met robotchirurgie.
Gedeeltelijke nefrectomie
Enkel het deel van de nier, waar de tumor zich in bevindt, wordt verwijderd.
Volledige nefrectomie
De volledige nier en het omliggend vetweefsel worden verwijderd.
3. Systemische behandeling
In tegenstelling tot lokale therapieën, die zich specifiek richten op de tumor, bereiken systemische (of algemene) behandelingen het hele lichaam.
Voor nierkanker wordt medicatie altijd systemisch toegediend, via inname van een pil of toediening van een infuus.
Medicatie
Nierkanker kan behandeld worden met antikankergeneesmiddelen, deze zullen de groei van de kankercellen remmen of de kankercellen doen afsterven.
In het algemeen reageert nierkanker niet op de klassieke chemotherapie, daarom worden geneesmiddelen met een ander werkingsmechanisme toegediend. De dokter schrijft medicatie voor die de bloedvatgroei remt (angiogeneseremmers) of die het immuunsysteem stimuleert om de kankercellen aan te vallen (immunotherapie).
Angiogeneseremmers
Dit type medicatie verhindert de groei van bloedvaten in de tumor, waardoor de kankercellen geen/minder voedingsstoffen en zuurstof krijgen. Dit vermindert de groei van de kankercellen of zorgt ervoor dat ze afsterven.
Immunotherapie
Deze therapie stimuleert het immuunsysteem om de kankercellen aan te vallen. Dit type therapie wordt in meer detail uitgelegd in de pagina over Immunotherapie.
4. Combinatie van een lokale therapie met een systemische therapie
Bij sommige patiënten ziet het multidisciplinair team op de CT-scan enkel een tumor in de nier, maar zijn er toch reeds enkele kankercellen ontsnapt uit de nier naar andere plaatsen van het lichaam, zoals bijvoorbeeld de lymfeklieren. Dit komt omdat de kankercellen microscopisch klein zijn en zelfs de CT-scan niet tot op dit niveau van detail in de weefsels kan kijken. Het is pas wanneer de kankercellen zich delen en er zich een groepje kankercellen vormt dat ze op de CT beeldvorming zichtbaar worden.
Het verwijderen of vernietigen van deze ontsnapte kankercellen is belangrijk, aangezien deze op termijn kunnen uitgroeien tot een uitzaaiing en voor herval zorgen.
Uw arts zal aan de hand van de kenmerken van uw kanker en microscopisch onderzoek van het tumorweefsel inschatten hoe groot de kans is dat kankercellen uit de nier zijn ontsnapt.
Indien uw arts de kans groot acht dat er kankercellen in uw lichaam zijn achtergebleven kan na de chirurgie een systemische therapie (bij nierkanker is dit een immunotherapie) toegediend worden. Dit type medicamenteuze behandeling na chirurgie wordt “adjuvant” genoemd. Deze medicatie helpt om eventuele ontsnapte kankercellen op microscopisch niveau aan te pakken en verlaagt zo het risico op herval.
Immunotherapie wordt op deze pagina in meer detail besproken.
5. Klinisch-wetenschappelijk onderzoek
Elke dag zijn onderzoekers in de weer om nierkanker beter te begrijpen. Dit laat toe om nieuwe therapieën te ontwikkelen.
Klinische studies zijn de enige manier waarop onderzoekers kunnen nagaan of een nieuwe behandeling, zoals een nieuw geneesmiddel, veilig en werkzaam is bij de mens.
Aanvullende informatie
Wil je graag meer weten over de behandeling van nierkanker? Bezoek dan zeker de volgende websites:
- De stichting tegen kanker: https://kanker.be/resource/immunotherapie/
- Kom op tegen kanker: www.allesoverkanker.be/nierkanker/behandeling-van-nierkanker
- Kanker.nl: www.kanker.nl/kankersoorten/nierkanker
- Nederlandse vereniging urologie: www.allesoverurologie.nl/zorgpaden/nierkanker/
- Meer informatie over klinische studies die lopen in België: www.cancertrials.be
- American society of clinical oncology (ASCO). Kidney cancer: introduction. https://www.cancer.net/cancer-types/kidney-cancer/introduction (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- Nierstichting. Hoe werken je nieren? https://nierstichting.nl/over-nieren/hoe-werken-je-nieren/ (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- Union Internationale Contre le Cancer (UICC). Qu’est-ce que le cancer? https://www.worldcancerday.org/fr/quest-ce-que-le-cancer (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- Cairns P. Renal Cell Carcinoma. Cancer Biomark. 2011; 9(1-6): 461–473.
- Societé Canadienne de Cancer. Cancer du rein. https://cancer.ca/fr/cancer-information/cancer-types/kidney/what-is-kidney-cancer/cancerous-tumours (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- Kanker.nl Stadiumindeling bij nierkanker. https://www.kanker.nl/kankersoorten/nierkanker/onderzoek-en-diagnose/stadiumindeling-bij-nierkanker (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- National comprehensive cancer network (NCCN). NCCN guidelines for patients. Kidney Cancer. https://www.nccn.org/patients/guidelines/content/PDF/kidney-patient.pdf (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- International mRCC Database Consortium. IMDC risk calculator. https://www.imdconline.com/ (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- Alles over kanker. Nierkanker. Behandelingen. https://www.allesoverkanker.be/nierkanker#behandelingen (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- Urology Care. What is the Immune System and How Does it Work with Cancer? https://urologyhealth.org/documents/Product-Store/English/Immunotherapy-Bladder-Cancer-Fact-Sheet.pdf (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- National Cancer Institute (NIH). Types of treatment. Immunotherapy. https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/types/immunotherapy (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- Cancer Research UK. Checkpoint Inhibitors. https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/cancer-in-general/treatment/immunotherapy/types/checkpoint-inhibitors (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- European Society for Medical Oncology (ESMO). Patient guide on immunotherapy-related side effects and their management. https://www.esmo.org/for-patients/patient-guides/patient-guide-on-immunotherapy-related-side-effects-and-their-management (laatst geraadpleegd op 08/2026)