Nierkanker —
Wat is nierkanker?
Wat doen de nieren in ons lichaam?
Waar bevinden ze zich?1
Je hebt 2 nieren, deze bevinden zich aan beide kanten van je wervelkolom, juist onder je ribben. Elke nier is ongeveer zo groot als een vuist.
Wat is de functie van de nieren?1,2
Binnenin de nieren zitten miljoenen minuscuul kleine filtertjes die het bloed zuiveren. De afvalstoffen en het teveel aan water worden door de nieren uit het bloed gefilterd. Vervolgens worden ze verzameld in de blaas en verwijderd uit het lichaam als urine.
Hiernaast hebben de nieren nog andere taken, zo regelen ze bijvoorbeeld ook je bloeddruk.
Schematisch overzicht van de opbouw van de nier.
Hoe ontwikkelt nierkanker zich?
Hoe ontstaat kanker?3
Kanker wordt veroorzaakt door een cel van het lichaam die zich abnormaal gedraagt en ongecontroleerd begint te vermenigvuldigen (woekeren). Het verschil met een goedaardige tumor is dat bij kanker deze cel ook de omliggende weefsels kan binnendringen of zich kan verspreiden naar andere organen in het lichaam waar ze niet thuis hoort (uitzaaiingen).
Vanuit welk type cellen ontstaat nierkanker?1
Nierkanker kan onstaan vanuit de cellen van de verschillende delen van de nier.
- 85% van de nierkankers ontstaan uit de cellen die de kleine filtertjes van de nier vormen. Dit type nierkanker noemt men niercelkanker (zie tekening).
- Nierkanker kan ook ontstaan uit de cellen die het buizennetwerk vormen dat de geproduceerde urine opvangt (urotheelcellen). Dit type nierkanker noemt men urotheelkanker (zie tekening).
- Hiernaast bestaan er nog nierkankers die uit andere types cellen ontstaan, deze zijn zeer zeldzaam. In de rest van de brochure zullen we enkel het type “niercelkanker” verder bespreken. We verwijzen hiernaar met de term “nierkanker”.
Zijn alle nierkankers hetzelfde?4,5
Naast het celtype waaruit de kanker ontstaat (urotheelcel of niercel), wordt nierkanker nog verder onderverdeeld in verschillende types gebaseerd op het uitzicht van de cellen onder de microscoop. Deze subtypes gedragen zich anders en reageren verschillend op de behandelingen.
-
Heldercellig nierkanker:
grote, heldere cellen, 75-80% van de nierkankers. -
Papillair nierkanker:
vingervormige uitstulpingen, 10-15% van de nierkankers. -
Chromofoob nierkanker:
bleke cellen, 5% van de nierkankers. -
Andere types nierkanker:
nierkankers die niet passen binnen de bovenstaande beschrijvingen, <1% van de nierkankers.
- American society of clinical oncology (ASCO). Kidney cancer: introduction. https://www.cancer.net/cancer-types/kidney-cancer/introduction (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- Nierstichting. Hoe werken je nieren? https://nierstichting.nl/over-nieren/hoe-werken-je-nieren/ (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- Union Internationale Contre le Cancer (UICC). Qu’est-ce que le cancer? https://www.worldcancerday.org/fr/quest-ce-que-le-cancer (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- Cairns P. Renal Cell Carcinoma. Cancer Biomark. 2011; 9(1-6): 461–473.
- Societé Canadienne de Cancer. Cancer du rein. https://cancer.ca/fr/cancer-information/cancer-types/kidney/what-is-kidney-cancer/cancerous-tumours (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- Kanker.nl Stadiumindeling bij nierkanker. https://www.kanker.nl/kankersoorten/nierkanker/onderzoek-en-diagnose/stadiumindeling-bij-nierkanker (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- National comprehensive cancer network (NCCN). NCCN guidelines for patients. Kidney Cancer. https://www.nccn.org/patients/guidelines/content/PDF/kidney-patient.pdf (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- International mRCC Database Consortium. IMDC risk calculator. https://www.imdconline.com/ (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- Alles over kanker. Nierkanker. Behandelingen. https://www.allesoverkanker.be/nierkanker#behandelingen (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- Urology Care. What is the Immune System and How Does it Work with Cancer? https://urologyhealth.org/documents/Product-Store/English/Immunotherapy-Bladder-Cancer-Fact-Sheet.pdf (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- National Cancer Institute (NIH). Types of treatment. Immunotherapy. https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/types/immunotherapy (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- Cancer Research UK. Checkpoint Inhibitors. https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/cancer-in-general/treatment/immunotherapy/types/checkpoint-inhibitors (laatst geraadpleegd op 08/2026)
- European Society for Medical Oncology (ESMO). Patient guide on immunotherapy-related side effects and their management. https://www.esmo.org/for-patients/patient-guides/patient-guide-on-immunotherapy-related-side-effects-and-their-management (laatst geraadpleegd op 08/2026)