De blik van ‘medisch futuristen’

Met drie webinars over kwaliteit positioneerden de Antwerpse ziekenhuizen ZNA-GZA zich succesvol in Op het Future Digital Health Event van In4Care lieten enkele artsen-onderzoekers hun licht schijnen over de toekomst van onze gezondheidszorg. Daarbij de Amerikaanse chirurg dr. Rafael Grossmann die zich ook wel “gezondheidszorgfuturist” noemt, en de Hongaar Bertalan Mesko, directeur van het Medical Futurist Institute. Voor België zat de CEO UZ Brussel, prof. dr. Marc Noppen aan tafel.
De Brit Dipak Kalra, voorzitter van het European Institute for Innovation through Health Data, (University College London, Visiting Professor UGent) en moderator, opende het debat meteen door te informeren naar de positionering van patiënten en artsen in de toekomst.
Patient Design
Bertalan Mesko is formeel: empowerde patiënten zijn zeer proactief. We moeten niet voor hen denken. Ze zijn partners. Zo kunnen zij clinici een handje toesteken voor innovatie. “Dat noemen we patient design: we laten patiënten toe tot de hoogste beslissingsregionen. Patient Design zal worden omarmd door alle beleidsmakers.”
Precies in (het gebrek aan) intuïtieve integratie van de nieuwe technologie in de workflow van artsen en verpleging ziet prof. Marc Noppen een oorzaak van de frustraties van clinici. “Daar ligt een grondslag voor burn-out of voor het feit dat mensen de sector verlaten. Artsen en verpleegkundigen verliezen veel tijd als ze deze zaken uit de technologiewereld willen beheren. Een goed voorbeeld is de telemonitoring van cardiopatiënten: als die niet geïntegreerd is, leidt dat tot irritatie.”
Chirurg Rafael Grossmann sluit zich daarbij aan: “Niet innovatie is het probleem, maar de implementatie ervan. Burn-out hangt vooral samen met een werkomgeving, het is geen op zich staande ziekte. Implementeer je de technologie verkeerd, dan maakt die mensen inderdaad ziek, depressief, suïcidaal zelfs. De patiënt moet direct of indirect genieten van de vernieuwingen via virtual reality en dies meer. Hij moet als het ware in zijn ziekte zelf kunnen navigeren, in zijn eigen anatomie. Dan kom je uit op echte informed consent.”
Weerstand
Maar wat zijn dan de huidige weerstandsfactoren die empowerment in de weg staan? “Met een patiëntadviesraad gaan we die weerstand tegen” , dixit Marc Noppen. “De patiënten zijn vrije consultants, anders dan bijvoorbeeld een professioneel consultatiebureau. Zij komen vaak aanzetten met praktische vragen. Elke patiënt die we zien (400.000 per jaar) mailen we met adviesvragen. Ze adviseren over de humane benadering, niet over puur medische materie. Dat doen we al tien jaar en het is een fantastische infobron.”
Dr. Grossmann kan daarop alleen maar jaloers zijn “omdat we dergelijk patiëntengagement niet kennen bij ons. De patiënt is bij onze dienst wel een belangrijke speler, maar op ziekenhuis-, regio- of nationaal niveau staat hij niet ver. Zelfs de artsenbetrokkenheid is in de VS niet erg groot op die niveaus.”
Ondernemers
Wat met de positie van ondernemers? Zij ontwikkelen geregeld nieuwe ideeën ten gunste van de patiënt? Noppen: “We kunnen inspireren met hackathons bijvoorbeeld. Aan een hackathon namen bij ons zowel masterstudenten geneeskunde als ingenieurs deel. Een zeer complementair event. Subject Matter Experts (SME’s) en fora zijn nodig om elkaar te ontmoeten.” Grossmann: “Zo ontwikkelen we nu een AI-algoritme tegen burn-out. Valkuil bij dergelijke ontwikkelingen is dat je vanaf het begin onvoldoende patiënten, artsen én administratie/regulatoren betrekt.”
Dit is een mededeling van de laboratoria MSD
Dit nummer werd mogelijk gemaakt dankzij de steun van MSD. De inhoud ervan weerspiegelt de opinie van de auteurs en niet noodzakelijk deze van MSD